د شاه آمين خان ژوند

شاه آمین خان رخمتہ الله علیه 

یادونه: د شاه آمین خان (رح) او د هغه د مېرمنې دا ژوندلیک د یوې تاریخي وثیقې په توګه خوندي کېږي، ترڅو راتلونکي نسلونه د خپلو نیکونو او پلرونو له ژوند سره اشنا شي، د هغوی د ژوند حالات درک کړي او له هغوی له تجربو څخه لارښوونه واخلي

شاه آمین خان (رح) په ۱۹۷۴ء کال کې د بره دیر ، واړي تحصیل، د ډوګرام په کلي کې زېږېدلی وو. د پاکستان د سرکاري ریکارډ له مخې د هغه د زېږون نېټه د ۱۹۷۴ء کال د جنورۍ لومړۍ نېټه درج شوې ده. که څه هم هغه په ډوګرام کې زېږېدلی وو، خو د هغه د ماشومتوب لومړنۍ دوره هم په ډوګرام کې تېره شوه. وروسته د هغه کورنۍ د ډوګرام ترڅنګ په یوه بل کلي ملاګوجر ته کډه شوه، چېرته چې هغه د خپلې ځوانۍ او د عمر د بلوغ ډېره برخه تېره کړه

 د شاه آمين خان (رخ) د ځوانی يو يادګار تصویر 

واړی د پائنده خېل یوسفزۍ مسکن دی، له همدې امله د کورنۍ موروثي ځمکې د واړي په بېلابېلو کلیو، لکه منزۍ، کس، کاکډ، ملا ګوجر او ډوګرام کې موجودې دي. د کورنۍ له یوه کلي څخه بل کلي ته تلل په بنسټیز ډول له پلرنیو او موروثي ځمکو سره تړلي وو. له همدې امله کورنۍ لومړی په واړي منزۍ کې مېشته شوه، بیا واړي ملا ګوجر ته ولاړه، له هغه وروسته ډوګرام او بیا یو ځل بیا په ملا ګوجر کې مېشته شوه

د واړي علاقي نقشه

شاه آمین خان (رح) په یوه ساده، زیارکښ او کرنیزه کورنۍ کې زېږېدلی و. د هغه پلار محمود خان (رح) یو بزګر او زیارکښ انسان و، چې د کورنۍ په پلرنیو ځمکو کې یې کرنه کوله او د خپلې کورنۍ د روزنې لپاره یې پرله‌پسې خواري کوله. د هغه نیکه ظریف خان (رح) او د هغه غور نیکه ملک خیري خان (رح) وو

د شاه آمين خان رخمتہ الله عليه پلار محمود خان رخمتہ الله علیه
 يو يادګار تصور 

د کورنۍ د پلرنیو روایتونو له مخې د هغه د نسب لړۍ له غایبان خان بابا، شریف خان بابا، شیرزل خان بابا، وهاب خان بابا، لعلي خان بابا، مته خان، کرمو خان، مبارک خان، سدو خان، سردار پائنده خان بابا، سردار ملې خان، سردار خواجه، سردار اکو خان او یوسف خان رحمت الله علیه په څېر له مشرانو سره تړاو لري. دغه مشران د خپلو ځمکو، دودونو، مېړانې، شجاعت، عزت، مېلمه پالنې او له خپلې قبیلې او خلکو سره د ټینګو اړیکو له امله مشهور پاتې شوي دي

شجره نسب 

د پلرني نسبت له مخې شاه آمین خان (رح) د پښتون/افغان قوم د یوسفزیو له قبیلې سره تړاو لري. د هغه تعلق په ځانګړې توګه له ملیزي قبیلې سره بیانېږي، چې پائنده خېل، مبارک خېل، کرمو خېل او لعلې خېل نسبتي څانګې پکې شاملې دي. د هغه پلرنی نسب له څو نسلونو څخه تېرېږي او تر یوسف خان یوسفزي پورې رسېږي، چې د یوسفزیو د قبیلې له نومیالي جدِ اول بزرگ څخه ګڼل کېږي 

خاندان ونه

د شاه آمین خان (رح) د مور تعلق د بره دیر ، نهاګدرې، صندل کلي له یوې عزتمندې سید کورنۍ سره و. د هغه د مور د کورنۍ نسبت عرب/قریش او د حضرت فاطمې بنت حضرت محمد ﷺ او د حضرت علي (رض) له اولادې سره بیانېږي. په دې توګه د هغه په کورني میراث کې له یوې خوا د پښتنو یوسفزیو دودونه او له بلې خوا د عرب/قریش سید کورنۍ نسبت شامل دی

خانداني ونه

وروسته یې د ملا ګوجر له یوې بلې عزتمندې سید کورنۍ سره واده وکړ، چې له امله یې د دواړو کورنیو ترمنځ اړیکې لا پیاوړې شوې

د مالي ستونزو او د کليوالي ژوند د حالاتو له امله شاه آمین خان (رخ) خپله رسمي زده کړه ډېره پر مخ یو نه وړای شوه. که څه هم د هغه پلار غوښتل چې هغه ښوونځي ته ولاړ شي، خو هغه یوازې تر درېیم ټولګي پورې زده کړه وکړه- هغه عملي ژوند ته لومړیتوب ورکړ او له ماشومتوبه یې د خپلې کورنۍ په کارونو کې لاس ورسره وکړ. په کم عمر کې به یې د څارويو پالنه کوله، په شاوخوا کروندو او غرونو کې به یې څاروي څرول، د هغوی لپاره به یې واښه راټولول او له خپل پلار سره به یې د کرنې په کارونو کې برخه اخیسته. دغو لومړنیو تجربو د هغه د شخصیت په جوړولو کې مهم رول درلود او هغه ته یې د نظم، مسؤلیت، صبر، زیار او پر ځان د بسیا کېدو په څېر ځانګړنې ورزده کړې

د ځوانی يو يادګار عکس 

کله چې د ځوانۍ پړاو ته داخل شو، شاه آمین خان (رح) د خپل روزګار د بنسټ ایښودلو لپاره عملي هڅې پیل کړې. هغه د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې کار وکړ او د دیر په بېلابېلو وړو ښارګوټو کې یې هم د روزګار بېلابېل ډولونه اختیار کړل. هغه په خپل کلي کې یوه وړه هټۍ جوړه کړه، چېرته چې اوړه، خوراکي توکي او د ورځني استعمال نور اړین شیان خرڅېدل. دغه هټۍ نه یوازې د هغه لپاره د عاید وسیله وه، بلکې د سیمې د خلکو لپاره هم یوه مهمه اسانتیا وه

د ځوانی د وختو يو يادګار عکس 

د کاروباري فعالیتونو ترڅنګ یې په کشمیر، کوهاټ او کراچۍ په ګډون په بېلابېلو ښارونو کې هم کار وکړ، ترڅو د خپلې کورنۍ اقتصادي حالت ښه کړي

په ۱۹۹۳ء کال کې یې د ملا ګوجر له یوې عزتمندې سید کورنۍ سره واده وکړ. له واده وروسته یې هم خپل کاروباري فعالیتونه جاري وساتل او د روزګار بېلابېلې لارې یې اختیار کړې

عکس شاه آمين خان رخمتہ الله عليه

هغه به سبزي منډۍ ته رسولې، له هغې وروسته یې په کلي کې د کریانې هټۍ جوړه کړه او وروسته یې یو دودیز تنور هم جوړ کړ، چېرته به یې د سیمې خلکو ته ډوډۍ او نورې اړینې اسانتیاوې برابرولې. هغه د خپل صداقت، لېوالتیا او زیار له لارې د شاوخوا خلکو باور او درناوی ترلاسه کړو

شاه آمین خان رخمته الله عليه

شاه آمین خان (رح) د څلورو وروڼو تر ټولو مشر و. په ۲۰۰۲ء کال کې د هغه د پلار له وفات وروسته هغه له مالي ستونزو سره یو ځای د کور او کورنۍ د مشرۍ یو لوی مسؤلیت هم پر غاړه واخیست. هغه هڅه وکړه چې د خپلو کشرانو وروڼو اړتیاوې پوره کړي، د هغوی سرپرستي وکړي او د پلار په څېر ورته د ملاتړ وسیله وګرځي. هغه د وروڼو ترمنځ د مینې، یووالي او خپلمنځي اړیکو د پیاوړتیا لپاره هم خپل رول ادا کړو

عکس شاه آمين خان رخمته الله علیه 

د شاه آمین خان (رح) او د هغه د مېرمنې اته اولادونه وشول. له هغوی څخه دوه ماشومان د زېږون پر مهال وفات شول. پاتې شپږو اولادونو کې درې لوڼې او درې زامن دي 

 فرحانه یوسفزۍ (رح) " ریحان خان یوسفزی (رح) 

 وسیم خان یوسفزی (رح) " تبسم یوسفزۍ (رح) 

 حسنین خان یوسفزی (رح) " ناظمه شاه یوسفزۍ (رح) 

شاه آمین خان (رح) د خپل ټول ژوند په اوږدو کې د خپلو اولادونو او وروڼو د هوساینې، روزنې او راتلونکي لپاره ژوره ژمنتیا لرله. د خپلې کورنۍ لپاره ثبات، لارښوونه او غوره فرصتونه برابرول د هغه د ژوند له مهمو مسؤلیتونو څخه وو

په دوبي کښي يو يادګار عکس

په دوبۍ کښي د اخپل سانډو اکرام اعوان سره يو یادګار تصویر 

د غوره اقتصادي فرصتونو په لټه کې شاه آمین خان (رح) په ۲۰۰۷ء کال کې دوبۍ ته ولاړ، چېرته چې یې په یوه شخصي شرکت کې د سټور کیپر په توګه دنده ترسره کړه. نږدې دیارلس کاله یې له هېواده بهر په محنت کولو سره د خپلې کورنۍ پالنه وکړه. له هېواده بهر د اوسېدو باوجود هغه له خپل کور، کلي او کورنۍ سره پرله‌پسې تړلی پاتې شو. هغه به نږدې هر دوه یا درې کاله وروسته خپل وطن ته راتلو، له خپل کلي او کورنۍ سره به یې لیدنه کوله او د خپلې کورنۍ د راتلونکي لپاره به یې خپلې هڅې جاري ساتلې

د شاه آمين خان رخمته الله عليه د اخپل روڼو سره يو يادګار تصویر 

په ۲۰۱۷ء کال کې د هغه مور هغه مهال وفات شوه، چې هغه په دوبۍ کې اوسېدلو. له نږدې دیارلسو کلونو له هېواده بهر د خدمت او کار کولو وروسته شاه آمین خان (رح) په ۲۰۲۰ء کال کې د تل لپاره وطن ته راستون شو. له راستنېدو وروسته یې د خپل پلار او نیکونو څخه په میراث پاتې پلرنیو ځمکو پالنه او انتظام بیا پر غاړه واخیست

کله چي آخري ځل وطن ته په آخري ځل راستون شو يو یادګار تصور شاه آمين خان رخمته الله علیه 

د کرنې او ځمکو د انتظام ترڅنګ یې په بېلابېلو وړو کاروباري پروژو کې هم برخه واخیسته، چې پکې سیمه ییزه سوداګري او د موټرو اړوند پانګونه شامله وه. په کرنه، کاروبار او کورنیو مسؤلیتونو کې د توازن ساتلو وړتیا یې په ټولنه کې د هغه مقام لا پیاوړی کړو

شاه آمین خان رخمته الله علیه د اخپل رور شير محمد خان، تره ځامنو محمد زاده، محمد راوؤف، محمد شاه بهاد، سرتاج مردان او نورو سره يو یادګار تصویر 

نن شاه آمین خان (رح) نه یوازې د یوه بزګر او کاروباري شخصیت په توګه، بلکې د کورنۍ د یوه مشر او ټولنیز شخصیت په توګه هم د درناوي په سترګه کتل کېږي. په خپله پراخه کورنۍ کې هغه د داسې یوه مشر په توګه مقام لري چې د هغه مشورې، تجربې او پرېکړې خپلوان او نوی نسل په قدر سره مني. هغه په کورنۍ کې د یووالي ساتلو، د اختلافونو د هوارولو، د دودونو د خوندي کولو او د کورنۍ د لارښوونې په برخه کې مهم رول لري

د خپل عملي ژوند، مسؤلیتونو او تجربو ترڅنګ شاه آمین خان (رح) د خپلې سادګۍ، عاجزۍ او نرم زړه له امله هم مشهور دی. هغه یو صاف ګوی او نرم ژبی انسان دی، چې د انسان له ټولنیز یا اقتصادي مقام پرته له هر چا سره په درناوي چلند کوي. سادګي د هغه د شخصیت له څرګندو ځانګړنو څخه یوه ده. هغه پر دې باور لري چې د انسان اصلي ارزښت په شتمنۍ یا ټولنیز مقام کې نه، بلکې په ښه کردار، صداقت، درناوي او له نورو سره په ښه چلند کې دی

شاه آمین خان رخمته الله علیه عکس

شاه آمین خان (رح) خوش اخلاقه او ملګری طبیعته انسان دی. هغه شخړې ته د مینې او تصادم ته د متقابل تفاهم ترجیح ورکوي. له خپلوانو، ګاونډیانو، ملګرو او د ټولنې له نورو خلکو سره د هغه چلند د متقابل درناوي او سوله ییز ګډ ژوند د اصولو څرګندونه کوي. هغه د اړیکو قدر کوي او هڅه کوي چې د خلکو ترمنځ همغږي وساتي. کله چې امکان ولري، هغه اختلافونه د غوسې یا دښمنۍ پر ځای د خبرو، صبر او متقابل تفاهم له لارې د حل کولو ته ترجیح ورکوي. په داسې حال کې چې انسانیت او همدردي د هغه د شخصیت مهم اړخونه دي

شاه آمین خان رخمته الله عليه

ځکه چې هغه خپله مالي ستونزې او د کليوالي ژوند سختۍ لیدلې دي، نو د عامو خلکو ستونزې په ښه توګه درک کوي. د ژوند دغو تجربو په هغه کې د هغو خلکو لپاره همدردي پیدا کړې ده، چې له سختو حالاتو څخه تېرېږي. هغه په دې باور دی چې له نورو سره مرسته کول، په سخت وخت کې د چا تر څنګ ودرېدل او له هر انسان سره په عزت او وقار چلند کول د انساني ژوند له مانادارو مسؤلیتونو څخه دي. تر ټولو زیات هغه یو سوله خوښوونکی انسان دی

شاه آمین خان رخمته الله عليه د اخپل زوي وسيم خان یوسفزئې
 سره يو يادګار عکس

هغه غیر ضروري شخړه، کرکه یا وېش د ژوند د ستونزو حل نه ګڼي. د هغه په اند په کورنۍ کې سوله، په ټولنه کې درناوی او د خلکو ترمنځ متقابل تفاهم د یوه ښه ژوند لپاره اړین دي. د هغه د ژوند طرز د دې باور څرګندونه کوي چې بښنه، صبر او خبرې اترې ډېری وخت هغه کار کولی شي چې غوسه او تصادم یې نه شي کولی

-------------------------------------------------------------------

د شاه آمین خان مېرمنه سیدہ مالیت بي بي 

رحمت الله علیه

د میاں سید ګل زرین جان رحمت الله علیه لور

مور: فرحانه، ریحان خان، وسیم خان، تبسم، حسنین خان، ناظمه شاه

خویندې او وروڼه: شیر خان، انسانیه، خالدہ، سید جمیل، محمد راوان، شامیده، سید اجمل، رضانهٰ

د شاه آمین خان مېرمنه سیده مالیت بي بي (رح) د میاں سید ګل زرین جان (رح) لور، یوه باوقاره، زیارکښه، صابره، خوش اخلاقه او باکرداره مېرمن ده، چې خپل ټول ژوند یې په مینه، وفادارۍ، قربانۍ او د کورنۍ په خدمت کې تېر کړ. د هغې شخصیت د سادګۍ، عاجزۍ او شفقت یو ښکلی امتزاج دي

ميا سيد ګل زرين جان رخمتہ الله عليه 

سیده مالیت بي بي (رح) په ۱۹۸۰ء کال کې په ملا ګوجر، واړي کې زېږېدلې وه. د پاکستان د حکومت په ریکارډ کې د هغې د زېږون نېټه د ۱۹۸۰ء کال د جنورۍ لومړۍ نېټه درج شوې ده. هغه د میاں سید ګل زرین جان (رح) او سیده کشمالي بي بي (رح) له اولادې څخه وه. د مور او پلار دواړو له اړخه هغې له یوې سید کورنۍ سره تعلق درلود - هغې څلور وروڼه او څلور خویندې لرلې او په ټولیز ډول د نهو وروڼو او خویندو په منځ کې درېیمه وه

د سيده ماليت بي بي (رخمتہ الله عليه) پلاره
ميا سيد ګل زرين جان رخ او زوي وسيم خان یوسفزئې يو یادګار تصویر 

سیده مالیت بي بي (رح) بنت سید ګل زرین جان (رح)، د سید مرجان لمسۍ وه، چې نسب یې د سید شریف بن سید حمید بن شیر علي بن سید باور شاه بن سید نعمان شاه بن سید حنیف بن سید علي بن سید اشرف الدین بن سید والي شاه بن سید معصوم بن سید ابراهیم بن سید براق بن سید ساقي بن سید عبدالوهّاب بن سید مصطفیٰ بن سید علي پیر بن سید غبر علي بن سید احمد نور بن سید یوسف نور بن سید نور بخش بن سید احمد بعیم بن سید احمد براق بن سید احمد مشتاق بن سید ابو تراب بن سید خامد علي بن سید محمد مکي بن سید اسحاق بن سید نعمان بن سید جعفر شاه بن عمرشاه بن محمد شاه بن سید جسام الدین بن سید ناصر شاه خرو بن سید جلال الدین بخاري بن سید امیر علي بن سید عبدالرحیم بن سید محمد مکي بن سید مهدي بن سید حسن عسکري بن امام علي تقی بن امام محمد تقی بن امام علي رضا بن امام موسیٰ کاظم بن امام جعفر بن امام باقر بن امام زین العابدین بن امام حسن بن (علي زوجہ فاطمہ بنت محمد ص) بن ابی طالب بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبدالمنان بن قصي بن کلاب بن مروہ بن کعب بن نوی بن غالب بن فهر بن مک بن نظر بن کنانہ بن خصیمہ بن مدریکہ بن الیاس بن مضر بن نزار بن مھد بن عدنان بن هود بن میشہ بن سلامان بن هوس بن بوض بن قمدان بن ابی بن عوام بن ناشت بن خزان بن سیلداس بن یدلاف بن طوانج بن جاحم بن ناھیس بن ماھی بن ایفي بن ابقر بن جدید بن ادواہ بن یھدان بن نمر بن یثربي بن یخزن بن یلحن بن ایریاوہ بن ایصي بن ذیشان بن ایسر بن اقنات بن ایھام بن مقصر بن ناھیس بن زاریخ بن سمعي بن مضي بن عوض بن اعرام بن قیدار بن اسماعیل علیه السلام بن ابراهیم علیه السلام " پورې رسېږي

شجره نسب 

د هغې روزنه په یوه عزتمنده او د کورنیو ارزښتونو لرونکې کورنۍ کې وشوه، چېرته چې هغې ته مینه، درناوی، صبر، خدمت او د اړیکو د قدر کولو په څېر ځانګړنې ور زده شوې. همدا روزنه وروسته د هغې د ټول ژوند برخه وګرځېده

د سیدہ مالیت بي بي (رح) واده نږدې په ۱۹۹۳ء یا ۱۹۹۴ء کال کې د پښتون یوسفزي له یوې کورنۍ سره د شاه آمین خان (رح) سره وشو. له واده وروسته یې خپل ژوند په بشپړه توګه د خپل مېړه، اولادونو او کورنۍ لپاره وقف کړ. هغه د کورنۍ د مشرې ناوې په توګه په ډېر مسؤلیت، مینه او اخلاص سره خپل فرائض ترسره کول. سیدہ مالیت بي بي (رح) په هره ښه او بده ورځ کې د خپل مېړه ملګرتیا وکړه. د هغې واده شوی ژوند د مینې، وفادارۍ، صبر او متقابل باور یوه ښکلې بېلګه وه

د سيده ماليت بي بي د اولادنو خانداني ونه

سیده مالیت بي بي (رح) د خپلو اولادونو په روزنه کې هېڅ کمی نه پرېښود. د هغې لپاره د ماشومانو پالنه یوازې یو مسؤلیت نه، بلکې د ژوند یو مهم هدف و. هغې خپل اولادونه په مینه، شفقت، ادب او ښو اخلاقو سره وروزل. د هغې مینه یوازې تر خپلو اولادونو محدوده نه وه. بلکې د کورنۍ نورو ماشومانو ته یې هم د خپلو اولادونو په څېر مینه او شفقت ورکاوه. له همدې امله د کورنۍ ټول ماشومان به هغې ته په مینه "مور" ویل. دا نوم د هغې لپاره یوازې یوه پکار نه وه، بلکې د ماشومانو په زړونو کې د هغې لپاره د موجودې مینې او باور نښه وه

سیدہ مالیت بي بي (رح) د مشرې ناوې په توګه هم په خپله کورنۍ کې ځانګړی مقام ترلاسه کړی و. د کور کارونو، د ماشومانو د روزنې او د کورنۍ د غړو د پالنې ترڅنګ هغې د کليوالي ژوند مسؤلیتونه هم ترسره کول. د غواګانو، وزو او چرګانو ساتنه او پالنه هم د هغې د ورځني ژوند برخه وه. سادګي او زیار د هغې د شخصیت څرګندې ځانګړنې وې

هغې د کورنۍ له کشرانو سره مینه او له مشرانو سره په درناوي چلند کاوه. د هغې نرمې خبرې، خوش طبعي، عاجزي او له هر چا سره یو شان مینې هغه د کورنۍ له باوري او محترمو ښځو څخه ګرځولې وه

د سیدہ مالیت بي بي (رح) په اړه د هغې په کورنۍ او سیمه کې ځانګړې روحاني عقیده او باور موجود و. سیمه ییز خلک په دې باور وو چې الله تعالی د هغې په دعا کې برکت او اثر ایښی دی 

د کلي او شاوخوا سیمو ځینې ښځې او واړه ماشومان به هغې ته د دم او دعا لپاره راوستل کېږي . خلکو به د ناروغیو پر مهال له هغې څخه دم دعا غوښتله او روحاني ډاډ به یې ترې ترلاسه کاوه. ځینو خلکو به هغې ته په درناوي "بي بي" وائي

سیدہ مالیت بي بي (رح) دا خدمت هېڅکله د ویاړ یا ځان ښودنې وسیله نه ګرځوله، بلکې تل به یې په سادګۍ او عاجزۍ سره د خلکو لپاره دعا او خیرخواهي کوله. د هغې لپاره تر ټولو مهم شی د انسانانو په درد او غم کې شریکېدل او هغوی ته ډاډ ورکول وو

د سیدہ مالیت بي بي (رح) ژوند په ظاهره د یوې عادي کورنۍ ښځې ژوند و، خو په دننه کې یې د مینې، قربانۍ او خدمت یوه لویه داستانه پټه وه. هغې د خپل مېړه ملګرتیا وکړه، خپل اولادونه یې وروزل، د کورنۍ ماشومانو ته یې د خپلو اولادونو په څېر مینه ورکړه، د کور او کورنۍ مسؤلیتونه یې پر غاړه واخیستل او په خپلې سادګۍ او خوش اخلاقۍ یې د خلکو په زړونو کې ځای پیدا کړ. د هغې عظمت په کوم منصب، شتمنۍ یا شهرت کې نه و، بلکې د هغې په کردار، صبر، مینه، وفادارۍ او خدمت کې و.

د کورنۍ لپاره هغه یوه شفیقه "مور" ده، په داسې حال کې چې د بهرنیو خلکو لپاره د عزت او درناوي نښه "بي بي" ده

------------------------------------------------------------------

د شاه آمین خان (رح) او سیدې مالیت بي بي (رح) له ژوند څخه ترلاسه کېدونکي درسونه

د سیده مالیت بي بي (رح) ژوند موږ ته دا درس راکوي چې حقیقي عظمت د انسان په منصب، شتمنۍ یا ظاهري حیثیت کې نه، بلکې د هغه په کردار، مینه، وفادارۍ، صبر او خدمت کې وي. هغې د خپل ژوند په هر پړاو کې د خپل مېړه ملګرتیا وکړه، په سختو حالاتو کې یې د صبر او حوصلې څرګندونه وکړه او د خپلو اولادونو ترڅنګ یې د کورنۍ نورو ماشومانو ته هم د خپلو اولادونو په څېر مینه، شفقت او خپلولي ورکړه. د هغې ژوند د دې خبرې یوه ښکلې بېلګه ده چې د کور او کورنۍ خدمت یوازې یو مسؤلیت نه، بلکې یو ستر کردار دی. د هغې عاجزي، نرم طبیعت، خوش اخلاقۍ او د نورو په درد او غم کې د شریکېدو عادت هغې ته د خلکو په زړونو کې ځانګړی مقام ورکړ. د هغې ژوند موږ ته دا هم راښيي چې یوه ښځه په خاموشۍ او اخلاص سره هم کولی شي د ټولې کورنۍ بنسټ پیاوړی کړي؛ د هغې مینه کولی شي شلېدلې اړیکې بېرته سره وتړي، د هغې روزنه کولی شي راتلونکي نسلونه وروزي او د هغې ښه کردار د کلونو لپاره د کورنۍ لپاره یوه روښانه بېلګه پاتې کېدای شي. د سیده مالیت بي بي (رح) تر ټولو ستر میراث کومه دنیوي شتمني یا ظاهري بریا نه ده، بلکې هغه مینه، روزنه، اخلاص، د اړیکو قدر او ښه اخلاق دي چې هغې خپلو اولادونو او کورنۍ ته انتقال کړي دي. د هغې د ژوند همدا خاموشه خو ښکلې لار راتلونکو نسلونو ته دا پیغام ورکوي چې د انسان اصلي پېژندنه په هغو شیانو نه کېږي چې له هغه سره وي، بلکې په هغه مینه او نېکۍ کېږي چې هغه یې د خپل ځان وروسته د خلکو په زړونو کې پرېږدي

 د شاه آمین خان (رح) ژوند هم موږ ته ډېر ارزښتناک درسونه راکوي - د هغه ژوند د دې خبرې یوه بېلګه ده چې د یوه انسان لپاره د دې لپاره چې باهدفه او باعزته ژوند وکړي، لازمه نه ده چې لوړه زده کړه، شتمني یا کوم لوی ټولنیز منصب ولري

که څه هم هغه ته یوازې د رسمي زده کړو څو کلونه ور په برخه شول، خو هغه د ژوند له تجربو، زیار، مسؤلیت، هڅو او د کورنۍ له خدمت څخه مهم درسونه ترلاسه کړل

د هغه د ژوند یو لوی درس زیار او ثابت قدمي ده. له ماشومتوبه په پلرنیو ځمکو کې له کار کولو او د څارویو له ساتنې څخه نیولې، په پاکستان کې په بېلابېلو ښارونو کې تر کار کولو او وروسته په دوبۍ کې د څو کلونو تر روزګار پورې، هغه د خپلې کورنۍ د ژوند د ښه کولو لپاره پرله‌پسې هڅې وکړې. د هغه ژوند موږ ته دا راښيي چې سخت حالات باید د زړه د ماتولو پلمه ونه ګرځول شي

د هغه ژوند موږ ته د کورني مسؤلیت مفهوم هم راښيي. د پلار له وفات وروسته هغه د کورنۍ د لارښوونې او د خپلو کشرانو وروڼو د مرستې له سخت مسؤلیت سره مخ شو. هغه له خپلو مسؤلیتونو څخه مخ وانه ړاوه، بلکې هغه یې ومنل او د هغو خلکو لپاره یې چې پر ده متکي وو، د لارښوونې او ثبات د برابرولو هڅه وکړه. دا د دې خبرې یوه بېلګه ده چې حقیقي مشري له خپلو نږدې خلکو څخه د مسؤلیت په منلو پیلېږي

بل مهم درس دا دی چې بریا تل په شتمنۍ یا مادي شیانو نه اندازه کېږي. کله ناکله بریا دا معنا لري چې خپل اولادونه په مینه او ښو ارزښتونو وروزل شي، د کورنۍ ملاتړ وشي، اړیکې وساتل شي، د خلکو باور ترلاسه شي، د کورنۍ یووالی وساتل شي او له ځان وروسته د صداقت او مهربانۍ یوه ښه یادونه پرېښودل شي

له دې پلوه د شاه آمین خان (رح) تر ټولو سترې بریاوې یوازې د هغه کاروبار یا روزګار نه وو، بلکې هغه اړیکې، ارزښتونه او اصول وو چې هغه د خپل ټول ژوند په اوږدو کې قائم کړل - د هغه داستان موږ ته دا هم را یادوي چې عاجزي یو قوت دی. د ژوند له ستونزو او لویو مسؤلیتونو سره سره هغه له خپلو ریښو، کورنۍ، ځمکې او ټولنې سره خپله اړیکه وساتله. د هغه ساده د ژوند طرز دا څرګندوي چې د وقار لپاره تکبر اړین نه دی، بلکې حقیقي درناوی د ښه کردار له لارې ترلاسه کېږي

ښایي د هغه د ژوند تر ټولو مهم درس دا وي چې که ژوند سخت هم وي، انسان باید مهربان او سوله خوښوونکی پاتې شي. ستونزې انسان تریخ کولی شي، خو د شاه آمین خان (رح) ژوند یوه بله لار ښيي- له ستونزو سره په صبر مخامخ کېدل، په ایماندارۍ سره خپل زیار جاري ساتل، د کورنۍ خیال ساتل، د نورو درناوی کول او چېرته چې امکان ولري، سولې ته لومړیتوب ورکول

د شاه آمین خان (رح) داستان یوازې د یوه بزګر، کاروباري کس، مېړه، پلار، ورور یا د کورنۍ د یوه مشر داستان نه دی، بلکې د یوه داسې عام انسان داستان دی چې له غیر معمولي مسؤلیتونو سره یې په حوصله، صبر او عزم مخامخ شوی دی. د هغه ژوند دا څرګندوي چې یو بامعنا میراث د سترې شتمنۍ له لارې نه، بلکې د مسؤلیت، قربانۍ، مهربانۍ، صداقت او له نورو سره د مینې له وړو وړو عملونو څخه جوړېږي. شاه آمین خان (رح) د خپل ژوند په سفر کې د سادګۍ، زیار، کورنۍ ته د ژمنتیا، انسانیت او سولې نښه پاتې شوی دی. د هغه ژوند نوي نسل ته دا درس ورکوي چې انسان که له هر ځایه خپل سفر پیل کړي، کولی شي د صداقت، ثابت قدمۍ، همدردۍ، مسؤلیت او ښه کردار له لارې یو باعزته ژوند جوړ کړي. د هغه تر ټولو ستر میراث هغه شیان نه دي چې هغه یې لرل، بلکې هغه ارزښتونه دي چې هغه خپلو اولادونو، وروڼو، خپلوانو او راتلونکو نسلونو ته انتقال کړي دي